Türkiye’de eğitim sisteminin LGS ve YKS gibi merkezi sınavlarla şekillendiğini belirten Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, okul tercihinde yalnızca akademik başarı tablolarına bakmanın çocukların gelişim süreçlerinde önemli riskler yaratabileceğine dikkat çekti.

Çocuk İçin Geçerli Tek Bir Başarı Formülü Olduğunu Sanmak Büyük Yanılgı

Velilerin önemli bir bölümünün okul seçimini kurumların reklamları, sosyal medya görünürlüğü veya sınav dereceleri üzerinden yaptığını belirten Dr. Elgiz Henden, çocukların birbirinden tamamen farklı gelişimsel özelliklere sahip olduğunu vurgulayarak, “Bir okulun bazı öğrenciler için mükemmel sonuçlar üretmesi, her çocuk için doğru tercih olduğu anlamına gelmez. Eğitimde asıl başarı, çocuğun potansiyelini ortaya çıkaran ve onu kendi yolculuğunda destekleyen sistemi bulabilmektir.” dedi.

Sınav Başarısı Uğruna Çocukluğun Kaybedilmesine İzin Vermeyin

Türkiye’de sınav baskısının giderek daha erken yaşlara indiğini belirten Henden, özellikle ilkokul döneminde yoğun test programlarının çocukların öğrenme motivasyonuna zarar verebildiğini ifade etti. İlkokul yıllarının akademik yarıştan çok güvenli bağlanma, merak geliştirme ve öğrenmeyi sevme dönemi olduğunu belirten Henden, bu yaş grubunda öğretmen niteliğinin okulun fiziki imkanlarından çok daha belirleyici olduğunu söyleyerek, “Araştırmalar öğretmen-öğrenci arasında kurulan güven ilişkisinin uzun vadeli akademik başarı üzerinde güçlü etkileri olduğunu ortaya çıkardı. Çocuk önce öğretmenine güvenir, sonra öğrenmeye başlar.

Velilerin Gözden Kaçırdığı Kritik Detay: Öğretmen Sirkülasyonu

Bir okulun kalitesini anlamanın en önemli yollarından biri, öğretmen kadrosunun istikrarına bakmak. Sık sık değişen eğitim kadroları öğrenciler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Bir okulun binası, teknolojisi veya reklam gücü etkileyici olabilir. Ancak sürekli değişen öğretmen kadrolarıyla güçlü bir eğitim kültürü oluşturmak mümkün değildir. Çocukların güven duygusu ve aidiyet hissi süreklilikle gelişir.” şeklinde konuştu.

LGS Sürecinde Çocuklar Test Makinesine Dönüştürülmemeli

Ortaokul döneminin hem ergenliğe geçiş hem de LGS hazırlık süreci nedeniyle kritik bir eşik olduğuna dikkat çeken Henden, sınav başarısını merkeze alırken öğrencinin sosyal ve duygusal gelişiminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Başarılı okulların öğrencileri sadece sınava hazırlamadığını, aynı zamanda sanat, spor, bilim ve sosyal faaliyetlerle desteklediğini söyleyen Henden, özellikle rehberlik servislerinin niteliğinin okul seçiminde mutlaka sorgulanması gerektiğini vurgulayarak, “Akademik başarı yanında psikolojik dayanıklılık da geleceğin en önemli becerileri arasında yer alıyor. Okulun rehberlik yaklaşımının veliler tarafından mutlaka incelenmesi gerekiyor. Deneme sınavı sonuçlarına göre öğrencileri etiketleyen, başarıyı yalnızca puanlarla ölçen sistemler çocuklarda kalıcı özgüven problemleri yaratabiliyor. İyi bir okul, sınav hazırlığını psikolojik destekle birlikte yürütür.” dedi.

YKS Döneminde Ezber Değil, Analitik Düşünme Kazandıran Okullar Öne Çıkıyor

Lise döneminin üniversiteye hazırlığın yanı sıra kariyer yöneliminin de şekillendiği yıllar olduğunu belirten Henden, günümüz dünyasında yalnızca bilgi yükleyen değil, düşünmeyi öğreten okulların fark yarattığını ifade etti. Yapay zeka, dijital dönüşüm ve hızla değişen iş dünyasının yeni beceriler gerektirdiğini vurgulayan Henden, analitik düşünme, problem çözme ve esneklik gibi yetkinliklerin artık sınav başarısının da temelini oluşturduğunu belirterek, “Bugünün öğrencileri yalnızca üniversite sınavına değil, henüz var olmayan mesleklere hazırlanıyor. Bu nedenle okul seçerken yalnızca bugünü değil, geleceği de düşünmek gerekiyor. Türkiye’nin sınav gerçeğini yok sayamayız. Ancak sınav başarısı uğruna çocuğun özgüvenini, merakını ve ruh sağlığını kaybetmesine de izin veremeyiz. Doğru okul; akademik başarı ile insani gelişim arasında denge kurabilen okuldur. Çünkü çocuklarımızın geleceği, yalnızca hangi okula gittiklerine değil, o okulda nasıl bir birey olarak yetiştiklerine bağlıdır.” diyerek sözlerini bitirdi.

Dr. Elgiz Henden, MCC Hakkında: Dr. Elgiz Henden, eğitim ve öğrenci koçluğu alanında uluslararası düzeyde tanınan bir uzman, yazar ve akredite koçtur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi mezunu olan Henden, aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nden yüksek lisansını, Okan Üniversitesi’nde doktora çalışmasını tamamlamıştır.

Henden 10000 saatin üzerinde bireysel koçluk deneyimine ve Master Certified Coach MCC-ICF, Registered ICF Mentor Coach, akreditasyonlarına sahiptir. Ayrıca 2012-2014 yılları arasında ICF – Uluslararası Koçluk Federasyonu Türkiye Şubesi yönetim kurulunda araştırmadan sorumlu yönetim kurulu üyesi olarak ve Avrupa Koçlar ve Mentorlar Derneğinde -EMCC K12 Eğitim Kurulunda aktif olarak görev yapmıştır.

2004 yılında koçlukla tanışan Elgiz Henden, koçluğun kendi üzerindeki pozitif etkilerini deneyimlemiş ve 2009 yılında eğitim kurumlarının koçluk ihtiyaçlarını karşılamak üzere İz Koçluk Eğitim ve Danışmanlık merkezini kurmuştur. Henden hem bireylere hem de kurumlarda özel projelerde bireysel ve takım koçluğu hizmeti sunmaktadır. Özellikle gençlerin meslek seçiminde, performans arttırmasında, İş hayatına yeni başlayan bireylerin koçluk ihtiyaçlarının karşılanmasında ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite nedeniyle eğitim ve iş yaşamında zorluk çeken bireylerle çalışmaktadır. “Başarabilirim Çünkü…” adlı kitabın yazarı olan Henden Koçluk çalışmalarında Pozitif psikoloji, Pozitif eğitim, Bilişsel Davranışçı Koçluk yaklaşımlarını kullanmaktadır.

Hem profesyonel hem de kişisel gelişim eğitimlerine devam ederken 2010 yılında JST Coaching ile yaptığı iş birliği sonucu Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) onaylı Türkiye’de ki İlk “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Koçluğu” programını gerçekleştirmiştir. Henden’in hazırlayıp sunduğu “Eğitim ve Öğrenci Koçluğu” programı yerel kültür ve global koçluk bilgisi ile geliştirilmiş gençlerin akademik performanslarını arttırmaya yönelik Türkiye’deki ilk programdır.

Belediye Başkan Vekili Akın, Milli Eğitim Bakanlığı ile yapılan iş birliğinin çocukların eğitimine önemli katkılar sunacağını belirterek, “Çocuklarımızın daha nitelikli eğitim alması için atılan bu adımın ilçemize hayırlı olmasını diliyorum” ifadelerini kullandı.

İLKE Vakfı Eğitim Politikaları Araştırma Merkezi (EPAM) tarafından düzenlenen V. İstanbul Eğitim Konferansı, bu yıl “Öğretmen Yetiştirmede Vizyon ve Dönüşüm” temasıyla 4 Ekim 2025 tarihinde Yıldız Teknik Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Konferans, öğretmen yetiştirme süreçlerini yaşam boyu öğrenme, dijitalleşme, ahlaki değerler ve pratik bilgelik ekseninde ele alarak eğitim fakültelerinin dönüşümünü ve yeni eğitim kurumlarının vizyonunu tartışmaya açtı.

“Yeni Türkiye’nin yüz yıllık inşası öğretmenlere emanet”

İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Av. Ahmet Sait Öner, öğretmenliğin Türkiye’nin dönüşümündeki merkezi rolüne dikkat çekti:

“Yeni Türkiye’nin yüz yıllık inşasının öğretmenlere emanet edildiğine inanıyoruz; çünkü öğretmenler, tek bir kalıba sığdırılamayacak öncü aktörlerdir. Öğretmenin niteliği toplumun niteliğini, öğretmenin ufku ise öğrencinin ufkunu belirler.”

Öner, öğretmen yetiştirmenin sadece pedagojik bir süreç değil, aynı zamanda değerler ve irfan temelli bir toplumsal inşa olduğunu vurguladı.

“Değerlerle teknolojiyi birlikte düşünmek zorundayız”

Yıldız Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Eyüp Debik, konuşmasında dijital çağın gereklilikleriyle milli ve manevi değerlerin bir arada düşünülmesi gerektiğini belirtti:

“Milli ve manevi değerlerin dijital çağın gereklilikleriyle harmanlanması büyük önem taşıyor. Bu noktada öğretmenlere ciddi sorumluluklar düşüyor. Yapay zekânın tüm alanlarda yaygınlaştırılmasına öncülük edilmeli; öğretmenler bu dönüşümde liderlik rolü üstlenmelidir.”

“Eğitim ve teknoloji arasında simbiyotik bir ilişki var”

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Faruk Yelkenci, öğretmen yetiştirmenin tarihsel derinliğine ve günümüz ihtiyaçlarına değindi:

“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde öngörülen okuryazarlık sistematiği ve temel becerilerin öğrencilere kazandırılabilmesi için öğretmenlerin öncü olması elzemdir. Eğitim ve teknoloji arasında simbiyotik bir ilişki vardır; bu ilişkinin planlanması ve yönetilmesi öğretmenlerin temel sorumluluğudur.”

Yelkenci, bu doğrultuda kurulan Milli Eğitim Akademisi’nin öğretmenlerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerinde sürekliliği sağlayacağını vurguladı.

“Milli Eğitim Akademisi, dünya örneklerinden esinlenerek tasarlandı”

Milli Eğitim Akademisi Başkanı Prof. Dr. Ali Fuat Arıcı, yeni kurulan kurumun amacının eğitim fakültelerinin yerini almak değil, öğretmen yetiştirme sürecini desteklemek olduğunu ifade etti:

“Milli Eğitim Akademisi gibi bir kurum ortaya çıkınca 3-5 günde hayata geçmiş bir kurum gibi bir algı oluşabiliyor. Ancak dünyadaki örnekler incelenmiş, literatür taranmış, öğretmenlerden gelen beklentiler dikkate alınmış ve tüm bu çalışmaların sonucunda bir tasarı oluşturulmuştur.”

Arıcı, akademinin yalnızca öğretmen adaylarına değil, görevdeki öğretmenlere ve yöneticilere yönelik programlar yürüteceğini; ayrıca politika geliştirme, araştırma ve yayın faaliyetleriyle öğretmenlik mesleğinin kurumsal gelişimini destekleyeceğini söyledi.

“Öğretmenlik, müfredatı uygulamakla kalmaz, onu yeniden şekillendirir”

Konferansın ilk uluslararası konuşmacısı Prof. Dr. Cheryl Craig (Texas A&M Üniversitesi, ABD), öğretmenliğin sadece bir müfredat aktarımı değil, aynı zamanda toplumsal dönüşümün en güçlü aracı olduğunu vurguladı:

“Öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre müfredatı konumlandıran öğretmen, öğrenmenin yönünü belirler. Öğretmen kendisini sürecin merkezine kattığında, gerçekten dönüştürücü ve kalıcı öğrenme başlar.”

Craig, öğretmenlerin öğrencilerle kurduğu bağın öğrenme deneyimini doğrudan etkilediğini belirterek, öğretmenliğin bilgiyle birlikte empati, dayanışma ve sorumluluk bilinci gerektirdiğini ifade etti.

“Öğretmenlik, toplumun bilgelik damarını besler”

Nanyang Teknoloji Üniversitesi Ulusal Eğitim Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Low Ee Ling, öğretmenlik mesleğinin temel değerlerini ve küresel ölçekte değişen yönelimleri değerlendirdi:

“Öğretmenler, ulusların geleceğini öğrencilerin hayatlarına dokunarak şekillendirir. Öğretmenliğin özünde öğrenmeye bağlılık, öğretmeye bağlılık ve topluma bağlılık vardır.”

Low Ee Ling, öğretmenlerin sadece akademik başarıyı değil, öğrencilerin ahlaki pusulalarını ve dayanıklılık becerilerini geliştirmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Singapur’daki Eğitim Akademisi modelinde olduğu gibi öğretmenlerin sürekli gelişimini sağlayacak sistemlerin önemine dikkat çekti.

“Eğitim fakültelerinin dönüşümü pratik bilgelik odağında gerçekleşmeli”

Katılımcılar, öğretmen yetiştirmenin yalnızca kuramsal bilgiyle değil, uygulama odaklı, bütünleşik ve inovatif bir müfredatla desteklenmesi gerektiğini dile getirdi:

“Eğitim fakültelerinin dönüşümü; bütünleşik, esnek ve inovatif bir müfredatla, pratik bilgelik odağında gerçekleştirilmelidir.”

“Dijital yeterlilikler öğretmenliğin ayrılmaz bir parçası”

Katılımcılar, yapay zekâ, veri okuryazarlığı ve dijital içerik üretimi gibi alanlarda öğretmenlerin aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirtti:

“Teknolojinin etkin kullanımıyla öğretmenlik yetkinliklerinin birleşmesi, öğretmenin niteliğini belirgin biçimde güçlendirir.”

Eğitimde ortak vizyon: insanı merkeze alan bilgelik

Konferans boyunca farklı ülkelerden gelen akademisyenler, Türkiye’nin eğitim vizyonuna katkı sunacak politika önerilerini paylaştı. Tüm konuşmalarda öne çıkan temel fikir; öğretmenliğin teknik bir uzmanlık değil, insanı merkeze alan bir bilgelik alanı olduğuydu.

[gallery id="1915" color="bg-success"][/gallery]